9. Sınıf Kimya MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 178 Cevapları

Bu sayfada, öğrenciler suyun hâl değişimi, su döngüsü ve endüstride hâl değişiminin kullanımı hakkında bilgi edineceklerdir. Aşağıda yer alan metin, bazı bölümleri boş bırakılmış bir içeriktir. Öğrencilerin bu boşlukları uygun terimlerle doldurması ve ardından soruları yanıtlaması beklenmektedir.

Boşlukları Doldurma

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

Maddenin fiziksel hali, (a) sıcaklık ve (b) basınca bağlı olarak değişir. Su katı hâle geçtiğinde (c) buzun hacmi artar ve yoğunluğu azalır, bu durum (d) yalıtım görevi görür. Sıvı hâlde su, vücudun (e) ısısının dengelenmesinde önemli bir rol oynar. Su, bitkilerin büyümesi için de elzemdir. Nehir, göl ve denizlerden buharlaşan su, (f) buharlaşarak tekrar yoğuşur ve yeryüzü ile atmosfer arasındaki döngüye (g) su döngüsü denir. Gazın basınç altında sıvı hâline dönüştürülmesiyle elde edilen (h) LPG ve (ı) LNG, farklı alanlarda kullanılmaktadır. Gazlar (i) havadan ayrıştırılarak elde edilen azot ve oksijen gibi bileşenleri içerir. (j) Ayrımsal damıtma ise kaynama noktaları farkına dayanarak yapılan bir ayırma işlemidir.

Sorular ve Cevaplar

1. Suyun hâl değişiminin canlı ve çevre için önemi nedir?
   Su, eğer tek bir halde kalsaydı su döngüsü dururdu. Sıvı hâlde kalsaydı buharlaşma gerçekleşmezdi ve bu durum yağmurun olmamasına neden olurdu. Bunun sonucunda ekosistem büyük bir krizle karşılaşırdı. Eğer su sadece gaz hâlindeyse, atmosferdeki ısıyı koruyup, doğal dengeyi bozardı. Ekosistemin dengesinin korunması, yaşamın sürekliliği için esastır.
2. Su döngüsü ne demektir?
   Su döngüsü, suyun atmosferde, karada ve yer altında sürekli olarak dolaşımını ifade eder. Bu döngü, suyun buharlaşması, yoğunlaşması ve yağmur şeklinde geri dönmesi ile gerçekleşir. Su döngüsü olmadan dünyadaki su kaynakları azalır ve canlı hayatı tehlikeye girer.
3. Endüstride hâl değişiminin kullanıldığı alanlar nelerdir?
   Endüstride hâl değişimi, birçok alanda kullanılmaktadır. Örneğin, metallerin eritilmesi ve şekillendirilmesi işlemlerinde, buharlaşma ve yoğunlaşma süreçleri kritik öneme sahiptir. Ayrıca gıda sektöründe pişirme ve kurutma işlemlerinde de hâl değişimi kullanılır.
4. LPG ve LNG’nin kullanım alanları nelerdir?
   LPG, konutlarda, ticarethanelerde, turizm sektöründe, gıda sektöründe ve binek araçlarda kullanılmaktadır. LNG, elektrik üretimi, metal işleme ve çeşitli sanayi süreçlerinde tercih edilmektedir.
5. Havadan oksijen ve azot eldesinde bileşenlerin hangi özelliğinin farklı olmasından yararlanılır?
   Havada bulunan oksijen ve azotun kaynama noktalarının farklı olmasından yararlanarak bu gazlar ayrıştırılır.
6. Günlük hayatta gazların özelliklerinin kullanıldığı alanlara örnekler veriniz.
   Günlük hayatta gazların yayılabilirlik özelliği, oda spreyleri ve havalandırma sistemlerinde kullanılır. Ayrıca, birçok endüstriyel uygulamada da gazların bu özelliklerinden faydalanılmaktadır.
7. Aşağıdaki olayların nedenlerini açıklayınız.
   1. Bisiklet tekeri fazla şişirildiğinde patlar: Gazlar, basınç arttıkça daha fazla genişler. Fazla şişirilen tekerlek, basınca dayanamaz ve patlar.
   2. Balon helyum gazıyla doldurulduğunda yükselir: Helyum, havadan daha hafif bir gazdır ve bu nedenle balon yükselir.
   3. Sıcak ortamda şişirilen balon soğuk ortama götürüldüğünde söner: Gazlar, sıcak ortamlarda genişler ve soğuk ortamlarda büzülür. Bu nedenle, sıcak ortamdaki balon soğuk ortama götürüldüğünde hacmi küçülür ve sönme durumu gerçekleşir.