9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 88-95 Cevapları MEB Yayınları

Bu bölümde, 9. sınıf Kimya dersinde Atom ve Periyodik Sistem konusunu pekiştirmek amacıyla çeşitli sorular ve açıklamalar bulunmaktadır.

1. Boşluk Doldurma Etkinliği

Verilen cümlelerde boş bırakılan yerler, uygun terimlerle doldurulmalıdır:

• (a) Si olan silisyumun proton sayısı 14’tür.
• (b) Elementlerin proton sayısı aynı zamanda atom numarasını da verir.
• (c) Periyodik sistem artan atom numarasına göre ve benzer kimyasal özelliklerine göre düzenlenmiştir.
• (d) Periyodik sistemde yatay sıralara periyot, düşey sütunlara grup denir.
• (e) Bir elementin katman elektron dağılımı yazıldığında katman sayısı periyot numarasını, son katmandaki elektron sayısı grup numarasını verir.
• (f) Silisyum, periyodik tabloda 3. periyot ve 4A grubunda bulunur.
• (g) Son katmanlarında genellikle 1, 2, 3 elektron bulunduran elementlere metal denir.
• (h) Fiziksel-kimyasal özellikleri genellikle metallerin tersidir; mat görünümlü, ısıyı ve elektrik akımını iletmeyen elementlere ametal denir.
• (i) Silisyum, görünüm olarak metallere benzerken, kimyasal özellikleri bakımından ametallere benzer.
• (j) Bu nedenle yarı metal sınıfına girer.

2. Atomların Katman Elektron Dağılımı

Bir elementin periyodik sistemdeki yerini bulmak için atom numarasına bakılır. Örneğin, Na (sodyum) 1A grubunda yer alır ve elektron dizilimi 2-8-1 şeklindedir. Bir elementin grup ve periyodunu belirlemek için son katmandaki elektron sayısına ve katman sayısına bakmak yeterlidir.

3. Metallerin Özellikleri

Metaller, iletken yapıya sahiptirler ve ısıyı, elektriği iyi iletirler. Ayrıca eğilip bükülebilir ve kolay şekil alabilirler. Elektron verme eğilimleri yüksektir ve düşük iyonlaşma enerjisine sahiptirler. Genellikle parlak görünürler.

4. Ametallerin Özellikleri

Ametaller katı, sıvı veya gaz halde bulunabilirler. Yüzeyleri mattır ve ısı ile elektriği iletmezler. Genellikle molekül yapılıdırlar ve kendi aralarında bileşik yaparlar.

5. Yarı Metaller

Yarı metaller, hem metal hem de ametal özellikleri taşırlar. Bor, silisyum, arsenik gibi elementler bu grupta yer alır.

6. Periyot ve Grup Tanımları

Periyodik tabloda yatay sıralara periyot, dikey sütunlara ise grup denir. Bu yapı, elementlerin düzenli bir şekilde sınıflandırılmasını sağlar.

7. Elementlerin Elektron Dizilimi

Örnek olarak, Mg ve O elementlerinin katman elektron dizilimleri şu şekildedir: Mg (Magnezyum) 12 atom numarasına sahip olup katmanları 2-8-2 şeklindedir. O (Oksijen) ise 8 atom numarasına sahip olup katmanları 2-6’dır.

8. İyonlaşma Enerjisi ve Atom Radyüsü

Periyodik sistemde, aynı gruptaki elementlerin yukarıdan aşağıya gidildikçe atom yarıçapı artar, ancak iyonlaşma enerjisi azalır. Bu özellikler, elementlerin kimyasal davranışlarını etkiler.

9. Elementlerin Sınıflandırılması

Periyodik sistemde yer alan elementler, metal, ametal, yarı metal gibi gruplar altında sınıflandırılır. Bu gruplardaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerlik gösterir.

10. Yanıtlanması Gereken Sorular

Öğrencilerin, yukarıda açıklanan konularla ilgili soruları cevaplayarak bilgi pekiştirmeleri gerekmektedir. Sorular, atom numarası, iyonlaşma enerjisi, elementlerin özellikleri gibi konuları kapsamaktadır.