Grafik 1'den elde edilen verilere göre, bir atomda enerji seviyesi arttıkça atom orbitallerinin enerjisi artar. Grafik 2 ise bu durumu desteklememektedir.
Bu sayfada, 9. sınıf kimya dersinde atom orbitallerinin enerjileri ile ilgili grafikler üzerinden bazı önermelerin doğruluğu değerlendirilmektedir. Öğrencilerden beklenen, verilen grafiklere dayanarak belirli önermeleri analiz etmeleri ve veri örnekleri ile desteklemeleridir.
Önerme Analizi
Aşağıdaki önermeler üzerinden grafiklerden elde edilen verileri inceleyerek hangi bilgilerin doğrulandığını belirlemeniz istenmektedir:
- A) 2p atom orbitallerinin enerjisi 2s atom orbitallerinin enerjisinden büyüktür.
- B) Bir atomda enerji seviyesi arttıkça atom orbitallerinin enerjisi artar.
- C) Aynı enerji seviyesinde 3p orbitallerinin enerjisi 3s orbitallerinin enerjisinden büyüktür.
- D) Aynı periyottaki atomlarda elektron sayısı arttıkça valans elektronlarının bulunduğu orbitallerin enerjisi düşer.
- E) Atom orbitallerinin enerjileri birbirinden farklıdır.
Yukarıdaki seçeneklerden, grafiklere dayanarak yalnızca B seçeneği Grafik 2’den elde edilememektedir. Bu nedenle doğru yanıt B olarak belirlenmiştir.
Veri Örnekleri Yazma
Öğrencilerin, grafikler üzerinden destekleyecekleri veri örnekleri yazmaları beklenmektedir:
- I. Aynı enerji seviyesindeki d orbitallerinin enerjisi p ve s orbitallerinden fazladır: Örnek: Grafik 1’de 21 atom numaralı element incelendiğinde 3d orbitallerinin enerjisinin 3p ve 3s orbitallerinden fazla olduğu gözlemlenmektedir.
- II. 4s orbitallerinin enerjisi 3d orbitallerinin enerjisinden düşüktür: Bu önerme Grafik 2 ve Grafik 1’den desteklenemez.
- III. Bir atomda 3p orbitallerinin enerjisi 2p orbitallerinden büyüktür: Grafik 1’de 15 numaralı element incelendiğinde 3p orbitalinin enerjisinin 2p’den büyük olduğu görülmektedir.
Grafiklerde Eklenmesi Gereken Bilgiler
Veri ile desteklenemeyen önermeler için grafiklere aşağıdaki bilgilerin eklenmesi gerektiği belirtilmiştir:
- Ölçüm sonuçları
- Deneysel veriler
- Karşılaştırmalı analizler
Bu ek bilgiler, önerme ve veri uyumunu sağlamaya yardımcı olacaktır.
Doğru Seçenek Belirleme
Grafiklere göre aşağıdaki önermelerin doğruluğunu değerlendiriniz:
- I. Aynı periyotta atom numarası arttıkça atom orbitallerinin enerjileri düşmektedir.
- II. Aynı periyottaki atomlarda elektron sayısı arttıkça valans elektronlarının bulunduğu orbitallerin arasındaki enerji farkı artar.
- III. Aynı gruptaki atomlarda elektron sayısı arttıkça valans elektronlarının bulunduğu orbitallerin arasındaki enerji farkı azalır.
Doğru cevap olarak E seçeneği belirlenmiştir çünkü tüm önermeler doğrudur.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Önceki Sayfa Cevapları
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı kitabının önceki sayfalarındaki tüm soru ve alıştırma çözümlerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz:
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sonraki Sayfa Cevapları
Bu kitaptaki diğer sayfa ve ünite çözümleri için aşağıdaki listeyi inceleyebilirsiniz: