9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 200 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfada, sıvıların yüzey gerilimini incelemek amacıyla bir deney planı hazırlanacaktır. Aşağıda verilen malzemelerle, damlaların boyutları ve şekilleri üzerinden sıvıların yüzey gerilimleri hakkında tahminler yapılacaktır. Deney sırasında laboratuvar kurallarına dikkat edilmesi önemlidir.

Deney Planı

Deneyin Adı: Damlalar Büyükse Göl Kısa Sürede Oluşur
Deneyin Amacı: Farklı sıvıların yüzey gerilimlerini, damlaların boyutları ve şekilleri aracılığıyla tahmin etmek.

Gerekli Malzemeler:

• Büret (2 adet)
• Spor (2 adet)
• Kıskaç (2 adet)
• Beherglas (2 adet)
• Gliserin (10 mL)
• Zeytinyağı (10 mL)
• Su (10 mL)
• Mısır şurubu (10 mL)
• Pipet
• İçecek pipeti
• Plastik kamış
• Kronometre
• Mezür
• Yağlı kâğıt
• Cam yüzey
• Pleksi yüzey
• Plastik yüzey
• Metal yüzey

İşlem Basamakları:

1. Büreti sıkıca kıskaçlara sabitleyip uygun bir yükseklikte tutunuz.
2. Büretlere sırasıyla gliserin, zeytinyağı, su ve mısır şurubu ekleyiniz.
3. Her bir sıvı için ayrı bir cam yüzey kullanarak deney düzenini hazırlayınız.
4. Büretin musluğunu hafifçe açarak sıvıların damla damla yüzeye akmasını sağlayınız.
5. Damlaların boyutlarını ve oluşum hızlarını gözlemleyip ölçüm yapınız.
6. Her bir sıvının yüzey gerilim değerini tahmin etmek için damlaların boyut ve şekillerini kaydediniz.
7. Aynı işlemi pleksi, plastik ve metal yüzeyler üzerinde de tekrar ederek sıvıların yüzeyle etkileşimini gözlemleyiniz.
8. Sonuçlarınızı sınıf arkadaşlarınızla paylaşarak kıyaslayınız.

Değerlendirme Soruları:

1. Damlaların boyut ve şekillerinin farklı olmasının nedeni ne olabilir?
   Damlaların boyut ve şekil farklılıkları, sıvıların moleküller arası çekim kuvvetlerine bağlıdır. Güçlü moleküller arası etkileşimlere sahip sıvılar daha küçük ve yuvarlak damlalar oluştururken, zayıf etkileşimlere sahip sıvılar geniş ve yayvan damlalar oluşturur.
2. Damlaların boyutlarından yola çıkarak bu sıvıların yüzey gerilimlerini karşılaştırınız.
   Küçük ve yuvarlak damlalar oluşturan sıvılar, yüksek yüzey gerilimine sahiptir (örneğin su). Daha geniş ve yayvan damlalar yapan sıvılar ise düşük yüzey gerilimine sahiptir (örneğin zeytinyağı).
3. Bu sıvıların literatürdeki yüzey gerilim değerlerini bulunuz ve tahminlerinizle karşılaştırınız.
   Literatür taraması yaparak yüzey gerilim değerlerini öğrenebilirsiniz. Örneğin: Su: 72.8 mN/m, Gliserin: 63.4 mN/m, Zeytinyağı: 32 mN/m, Mısır şurubu: 45 mN/m. Tahmin edilen değerler ile literatür değerleri arasındaki fark, deney düzenekleri ve yüzey koşullarına bağlı olarak değişebilir.