9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfada, kimyasal maddelerin pH değerinin belirlenmesi amacıyla bir deney gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin, günlük hayatta sıkça karşılaştıkları maddelerin pH değerlerini ölçerek asidik ve bazik özelliklerini anlamaları hedeflenmektedir.

Deneyin Amacı

Deneyin amacı, günlük hayatta kullanılan bazı kimyasal maddelerin pH değerlerini belirlemek ve bu değerler üzerinden maddelerin asidik veya bazik özelliklerini değerlendirmektir.

Gerekli Malzemeler

• Limon tuzu
• Sirke
• Karbonat
• Çamaşır suyu
• Sıvı sabun
• Diş macunu
• Antiasit mide tableti
• Gazlı içecek
• Lavabo açıcı
• Kısa deney tüpleri (9 adet)
• pH kâğıdı
• Pens
• Saf su
• Baget
• Etiket

Deneyin Yapılışı

1. Öncelikle, kullanacağınız her bir madde için ayrı bir deney tüpü hazırlayın ve tüplerin üzerine etiket yapıştırarak hangi maddeyi koyduğunuzu belirtin.
2. Her bir deney tüpüne ilgili maddeyi koyun. Katı maddeler için birkaç damla saf su ekleyerek karışımı dikkatlice karıştırın.
3. Pens yardımıyla pH kâğıdını tutarak her bir deney tüpündeki maddenin pH değerini ölçün ve sonuçları tabloya kaydedin.
4. Her bir deney tüpüne 5 mL saf su ekleyin ve pH değerlerini yeniden ölçerek sonuçları güncelleyin.

Sonuç ve Değerlendirme

Deneyin sonunda, her bir maddenin pH değeri ile ilgili elde ettiğiniz verileri analiz edin. Örneğin, limon tuzu ve gazlı içeceklerin pH değeri saf su ile karıştırıldığında arttığı, çamaşır suyu ve diş macununun pH değerinin ise azaldığı gözlemlenmiştir.

Soru ve Cevaplar

• Saf su ile karıştırıldığında maddelerin pH değeri nasıl değişti? Limon tuzu, gazlı içecek ve sirkenin pH değeri arttı; çamaşır suyu, sıvı sabun, lavabo açıcı, karbonat, diş macunu ve antiasit mide tabletinin pH değeri azaldı.
• Diş macununun pH değeri saf su eklendiğinde nasıl değişti? Su eklendiğinde diş macununun pH değeri ve bazik özelliği azaldı. Bu nedenle diş fırçaları ıslatılmamalıdır.
• Antiasit tabletler bazik midir? Su eklendiğinde pH değeri nasıl değişir? Antiasit tabletler bazik özellik gösterir. Su eklendiğinde pH değeri azalır, bu yüzden su ile içilmez.
• Kireç temizliğinde neden limon tuzu tercih edilir? Kireç bazik özellik gösterdiğinden, asidik özellikteki limon tuzu, sirke gibi maddeler kullanılır.
• Gazlı içeceklerin pas temizlemedeki rolü nedir? Gazlı içecekler asidik özellik göstererek pası temizler. Limon tuzu ve sirke gibi diğer asidik maddeler de kullanılabilir.