10. Sınıf Fizik MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 228 Cevapları

10. sınıf fizik dersinde sınır açısı kavramı, ışığın farklı ortamlarda nasıl davrandığını anlamak açısından son derece önemlidir. Sayfa 228’deki içeriğe göre, kırılma indisi büyük olan bir ortamdan daha küçük olan bir ortama ışık gönderildiğinde, gelme açısı arttıkça kırılma açısının da arttığı gözlemlenir. Bu süreçte, gelme açısı belirli bir değere ulaştığında, kırılma açısı 90° olur ve ışın, ortamları ayıran yüzey üzerinde hareket etmeye başlar. İşte bu noktada gelme açısının 90°’ye eşit olduğu açıya sınır açısı denir.

Öğrenciler, Tablo 4.5‘te verilmiş olan saydam ortamlardan havaya gönderilen ışınların sınır açılarını inceleyerek, kırılma indisi değerleri arasındaki ilişkiyi anlayabilirler. Özellikle, kırılma indisi büyük olan ortamdan küçük olan ortama geçişlerde ışınların izlediği yolların analizi, konunun daha iyi kavranmasına yardımcı olacaktır.

Öğrencilerden beklenen, verilen Şekil 4.28‘deki ışın yollarını inceleyerek, her bir ışının gelme açısı ve kırılma açısı arasındaki ilişkiyi anlamalarıdır. Örneğin:

• 1 numaralı ışın: Ortamların yüzeyine dik geldiği için gelme açısı 0°’dir ve doğrultusunu değiştirmeden diğer ortama geçer.
• 2 numaralı ışın: Gelme açısı i2, sınır açısından küçük olduğu için kırılma açısı r2 ile diğer ortama geçer.
• 3 numaralı ışın: Kırılma açısı 90° olduğu için gelme açısı i3, sınır açısına eşittir.
• 4 numaralı ışın: Gelme açısı i4, sınır açısından büyük olduğu için ışın, geldiği ortama geri döner; bu olaya tam yansıma denir.

Son olarak, tam yansımanın bir sonucu olarak ortaya çıkan serap olayı da öğrencilerin dikkate alması gereken bir konudur. Yaz aylarında, güneşli günlerde asfalt yollar üzerinde görülen ama gerçekte olmayan su birikintisi görüntüleri, serap olayını ifade eder.