10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 175 Cevapları MEB Yayınları

Etkinlik: Su Derinliğinin Dalga Hızına Etkisi

Bu etkinlik, su derinliğinin dalga hızına ve dalga boyuna etkisini anlamanızı amaçlamaktadır. Aşağıda verilen adımları takip ederek deneyinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Gerekli Malzemeler

• Dalga leğeni takımı
• Doğrusal dalga kaynağı
• 2 cm kalınlığında cam levha
• Cetvel
• Beyaz karton
• Fotoğraf makinesi (cep telefonu vb.)

Deneyin Uygulanışı

1. Dalga leğenini 3 cm derinliğinde su ile doldurun ve su durgun hâle geldiğinde beyaz kartonu leğenin altına serin.
2. Cetveli, dalgaların yayılma doğrultusuna dik olacak şekilde karton üzerine yerleştirin.
3. Cam levhayı dalga kaynağına paralel olarak kaynağın karşısındaki kenara yerleştirin.
4. Dalga kaynağını motora bağlayarak çalıştırın ve dalga leğeninin üstündeki lambayı yakın.
5. Dalgaların kartona düşen görüntüsünü fotoğraflayın ve aşağıda verilen şekil üzerinde çizin. Derin ve sığ bölgedeki su dalgalarının dalga boylarını karşılaştırın.

Değerlendirme Sorusu

Deneyin sonunda, su dalgalarının hangi bölgede daha hızlı hareket ettiğini ve hızlar arasındaki büyüklük-küçüklük ilişkisini nasıl ispatlayabileceğinizi açıklayın.

Cevap Önerisi

Su dalgaları derin bölgede daha hızlı hareket eder. Bu durumu, derinlik arttıkça dalga boyunun da büyüdüğünü gözlemleyerek ispatlayabiliriz. Dalga hızı, dalga boyu (λ) ve frekans (f) arasındaki ilişkiye göre hesaplanır: v = λ ⋅ f. Frekans sabit olduğunda, dalga boyu büyük olan bölgede hız da artar.