10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 133 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfada gazların basıncı ile ilgili önemli kavramlar ve ilişkiler üzerinde durulmaktadır. Öğrencilerden beklenen, verilen yargıları değerlendirerek hangilerinin doğru olduğunu belirlemeleridir. Bu tür sorular, öğrencilerin gazlar konusundaki anlayışlarını pekiştirmeye yardımcı olur.

Gazların Basıncı ve Ölçümü

Gazların basıncı, kapalı bir ortamda manometreler ile ölçülebilir. Atmosfer basıncı, deniz seviyesinden yükseklik arttıkça azalır. Ayrıca, atmosfer basıncını ölçen cihazlar barometre olarak adlandırılır. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki yargıları değerlendirin:

• I. Kapalı kaptaki gazların basıncı manometre ile ölçülür.
• II. Deniz seviyesinden yukarı çıktıkça atmosfer basıncı artar.
• III. Atmosfer basıncını ölçen araca barometre denir.

Doğru cevap C (I ve III) olacaktır.

Kesit Alanı ve Basınç İlişkisi

Kesit alanı A ve 2A olan boruların tabanlarına yerleştirilen özdeş borularla ilgili yapılan deney, basınçların eşitlenmesi üzerine bir gözlem sunmaktadır. Burada öğrencilerin dikkat etmesi gereken noktalar:

• X noktasındaki basınç Y noktasındaki basınca eşittir.
• K sıvısının özkütlesinin L sıvısının özkütlesine eşit olduğu ya da daha büyük olup olmadığı değerlendirilecektir.

Bu durumda doğru cevap C (Yalnız I) olarak belirlenmiştir.

Buzun Eritilmesi ve Basınç Değişimi

Düşey kesitteki kapalı kaptaki buzu eritme işlemi sırasında gaz ve sıvı basıncı üzerinde etkileri incelenir. Ortam sıcaklığı değişmeden buz tamamen eridiğinde, gaz ve sıvı basınçlarının nasıl değişeceğini tahmin etmek önemlidir. Burada doğru cevap E (Azalır. Azalır.) olarak belirlenmiştir.

Bernoulli İlkesi ve Uygulamaları

Akışkanların süratleri ile basınçları arasındaki ilişkiyi açıklayan Bernoulli İlkesi, birçok olayda kendini göstermektedir. Öğrencilerden, bu ilkeye uygun olan durumu belirlemeleri istenmektedir:

• A) Kış aylarında arabaların geçtiği karlı yollarda karın erimesi
• B) Düdüklü tencerede suyun kaynama noktasının yükselmesi
• C) Rüzgârlı havalarda binaların çatılarının uçması
• D) Deodorant şişelerinin ateşe atıldığında patlaması
• E) Astronotların uzayda özel giysiler giymesi

Bu durumda doğru cevap C (Rüzgârlı havalarda binaların çatılarının uçması) olmaktadır.