10. Sınıf Fizik MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları

Sayfa 101, cismin özkütlesi ile yapıldığı maddenin özkütlesi arasındaki farkları anlamak için önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Öğrenciler, özkütle kavramını öğrenirken, bir cismin içerisinde boşluk olup olmamasının özkütle üzerinde nasıl etkili olduğunu kavrayacaklardır.

Özkütle Kavramı

Cismin özkütlesi, cismin içinde boşluk yokken yapıldığı maddenin özkütlesine eşittir. Ancak eğer cismin içinde boşluk varsa, özkütlesi yapıldığı maddenin özkütlesinden daha küçük olur. Bu durum, boşluğun hacminin bir etkisi olarak karşımıza çıkar.

Örnek Durumlar

• İçi Dolu Küre: Eğer bir küre tamamen doluysa ve kütlesi 1 kg ise, bu durumda kürenin özkütlesi 1 kg/hacim kadar olacaktır.
• İçi Boş Küre: İçi boş bir küre ise 0,3 kg kütleye sahip olabilir; bu durumda özkütlesi daha düşük olacaktır.

Yüzme ve Batma İlişkisi

Özkütle kavramının bir diğer önemli uygulaması da yüzme durumudur. Örneğin, çelikten yapılmış bir parça suya bırakıldığında batar. Bunun nedeni, çeliğin özkütlesinin suyun özkütlesinden büyük olmasıdır. Ancak çelikten yapılmış bir geminin içinde oluşturulan boşluklar sayesinde geminin özkütlesi suyun özkütlesinden küçük hale gelir ve bu nedenle gemi suda yüzebilir.

Etkinlik Önerisi

Öğrenciler, farklı maddelerden yapılmış cisimlerin özkütlelerini hesaplayarak bu kavramı pekiştirebilirler. Ayrıca, suya batırdıkları cisimlerin yüzme durumlarını gözlemleyerek deney yapmaları önerilir.