10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 49-60 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfa, 10. sınıf Fizik dersi kapsamında ışık ve optik konularını derinlemesine anlamanızı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Sayfada yer alan açık uçlu sorular, öğrencilerin kavramları nasıl uygulayacaklarını ve analiz edeceklerini göstermeleri için tasarlanmıştır. Aşağıda her bir sorunun çözümüne yönelik detaylı açıklamalar ve düşünme süreçleri yer alacaktır.

49. Soru Çözümü

Grafikte X ve Y cisimlerinin üzerine düşen ışığın renkleri analiz edilmiştir. Yüzeylerin yansıttığı ve soğurduğu ışıklar incelendiğinde; X yüzeyinin kırmızı ışığı güçlü bir şekilde yansıttığı, Y yüzeyinin ise magenta rengini yansıttığı gözlemlenmiştir. Bu nedenle:

• X: Kırmızı
• Y: Magenta

Kırmızı ışığın bulunduğu bir ortamda X ve Y cisimlerinin ayırt edilememesi, her iki cismin de aynı renkte görünmesinden kaynaklanmaktadır.

50. Soru Çözümü

Aynaya bakan bir gözlemcinin görüş alanındaki cismin görüntüsünü görememesi, aynanın önünde saydam olmayan bir cisim bulunmasıyla ilgilidir. Bu cisim, hem kendisinin hem de aynadaki görüntüsünün görünmesine engel olur.

51. Soru Çözümü

X, Y ve Z ortamlarının kırılma indisleri sırasıyla nX, nY ve nZ olarak verildiğinde, bu ortamların büyüklük sıralaması nZ > nY > nX şeklindedir. Kırılma indisi, ışığın hızının ortamda nasıl değiştiğini belirler.

52. Soru Çözümü

Sarı bir filtre ile beyaz ışık gönderildiğinde, L-M bölümünün yeşil görünmesi, X ve Y filtrelerinin renkleri hakkında bilgi verir. Sonuç olarak:

• X: Kırmızı
• Y: Yeşil

53. Soru Çözümü

Düzlem aynada bir cismin görüntüsünün görülebilmesi için, cisim yalnızca düzlem aynanın önüne yerleştirilmemelidir. Cisim, aynanın arkasında da bulunabilir, ancak görüntünün görünmesi için ışığın ulaşması gerekmektedir.

54. Soru Çözümü

Çukur aynada bir ışının izlediği yol incelendiğinde, K noktasının aynanın odağı olduğu, aynanın eğrilik merkezinin K ve L noktaları arasında bulunduğu ve asal eksene paralel gelen ışının yansıdıktan sonra asal ekseni kesecek şekilde gideceği gözlemlenmiştir. Doğru ifadeler:

• I ve III doğrudur.

55. Soru Çözümü

Düzlem ayna, noktasal ışık kaynağı ve saydam olmayan cismin perde önüne yerleştirilmesi durumunda, perde üzerinde oluşacak gölge türleri incelenmiştir. Sonuç olarak:

• II: Perde üzerinde hem tam hem yarı gölge oluşur.
• III: Işık kaynağı ok yönünde hareket ettirilirse, tam gölge alanı azalır, yarı gölge alanı artar.

56. Soru Çözümü

Cama gönderilen yeşil ışığın sınırda kırılarak yoluna devam etmesi, kırmızı ve mor ışınların gönderilmesi durumunda hangi yolu izleyeceğini belirler. Kırmızı ışın 1 numaralı yolu, mor ışın ise 2 numaralı yolu izleyecektir.

57. Soru Çözümü

Merceklerin cinsleri, I ışının izlediği yola göre belirlenmiştir. X bölgesindeki mercek ince kenarlı, Y bölgesindeki mercek ise kalın kenarlıdır.

58. Soru Çözümü

Cismin düzlem aynadaki görüntüsünün konumu, gözlemcinin aynaya baktığı konuma göre değişmez. Görüntü, her zaman cisimle aynı mesafede ve düzlem aynanın arkasında yer alır.

59. Soru Çözümü

Periskop, denizaltı ve tank gibi araçlarda çevreyi görmeye olanak sağlar. Gözlemcinin kalemi görebilmesi için periskop içindeki prizmalara uygun şekilde yerleştirilmelidir.

60. Soru Çözümü

Kalın kenarlı merceğin odak noktası F’dir. A ve B ışınları, asal eksen ile aynı açıyı yapacak şekilde gönderildiğinde, C ışını asal eksene paralel gelir. Bu ışınlar mercekte kırıldıktan sonra izledikleri yollar dikkatlice çizilmelidir.