10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 62 Cevapları MEB Yayınları

Bu etkinlik, Danimarkalı fizikçi Hans Christian Oersted’in elektrik akımı ve manyetizma arasındaki ilişkiyi keşfettiği deneyin bir örneğidir. Amaç, üzerinden elektrik akımı geçen bir iletkenin çevresinde oluşan manyetik alanın özelliklerini belirlemektir.

Gerekli Malzemeler

• DC güç kaynağı
• İletken bakır tel
• Bağlantı kabloları
• Bağlantı ayakları
• Anahtar
• 20 x 30 cm karton levha
• Demir tozu
• Pusula

Deneyin Uygulanışı

1. Devre Kurulumu: Karton levhanın ortasından, şekil 1’de gösterildiği gibi, iletken bakır tel geçirerek devreyi kurun. Kartonu yere paralel, telin ise karton düzlemine dik olacak şekilde yerleştirin. Kartonun üzerine demir tozlarını homojen bir şekilde serpin.
2. İlk Gözlem: Güç kaynağını 3 V’a ayarlayın ve anahtarı kapatarak devreden akımın geçmesini sağlayın. Demir tozlarının üzerinde oluşan deseni gözlemleyin ve gözlemlerinizi çizimle ifade edin. Beklenen sonuç: Demir tozları, telin etrafında dairesel bir desen oluşturarak manyetik alanın varlığını gösterir.
3. İkinci Gözlem: Gerilimi 6 V’a çıkararak demir tozlarının üzerindeki değişimi gözlemleyin. Gözlemlerinizi yine çizimle ifade edin. Beklenen sonuç: Gerilim arttıkça, demir tozları daha sıkı ve belirgin halkalar oluşturarak manyetik alanın kuvvetinin arttığını gösterir.

Sonuç

Bu deney, elektrik akımının oluşturduğu manyetik alanın özelliklerini anlamanızı sağlayacak ve elektrik-manyetizma ilişkisini pekiştirecektir. Deney sonunda elde ettiğiniz gözlemler, manyetik alanın güç kaynağı gerilimi ile nasıl değiştiğini anlamanıza yardımcı olacaktır.