10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 188 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfa, aydınlanma şiddeti konusunu ele alarak öğrencilerin ışık akısı ve aydınlatma prensiplerini anlamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Aydınlanma şiddeti, bir yüzeye düşen ışık akısının miktarını gösterir ve E sembolüyle ifade edilir. SI birimi lüks (lx) olarak belirlenmiştir. Öğrencilerden beklenen, konunun temel kavramlarını anlamaları ve deneyler yaparak bu kavramları gözlemlemeleridir.

Aydınlanma Şiddeti ve Deneysel Gözlemler

Bir noktasal ışık kaynağı olan bir mumu düşünelim. Bu mumun ışık şiddeti I olarak tanımlanmıştır. Eğer bu mum, yarıçapı r olan bir kürenin merkezine yerleştirilirse, kürenin iç yüzeyindeki her nokta eşit aydınlanma şiddetine sahip olacaktır. Aydınlanma şiddeti, ışık kaynağının şiddeti ile doğru orantılıdır; ancak kaynağın yüzeye olan uzaklığının karesi ile ters orantılıdır. Bu durum, aşağıdaki formül ile ifade edilebilir:

Deney yaparak, aydınlanma şiddetinin değişimini gözlemlemek mümkündür. Örneğin, bir A4 kâğıdı, mum sabit bir noktada dururken döndürüldüğünde, aydınlanma şiddetinin azaldığı gözlemlenir. Bunun nedeni, ışınların yüzeyle bir açı oluşturmasıdır. Yüzey normali ile ışığın yaptığı açı α artarsa, aydınlanma şiddeti azalır; aksine açı azalırsa, aydınlanma şiddeti artar. Bu gözlemler, aydınlanma şiddetinin değişkenliğini anlamak için önemlidir.

Önerilen Deney Adımları

1. Mumu sabit bir noktada yerleştirerek başlamak.
2. A4 kâğıdı yavaşça döndürerek aydınlanma şiddetini gözlemlemek.
3. Açı değişimlerini not alarak, aydınlanma şiddetindeki değişimleri kaydetmek.